وکیل مدافع
عنوان : نفی ولد ( لعان ) موضوع :
نویسنده: محمدجواد قاضی شعار | تاریخ : ۱۳۸٧/۱٠/۱٦ | نظرات ()

بحث در فرع سوّم از مسئله سیزدهم از مسائل عقد موقّت در نفى ولد بود و بیان شد که نیازى به لعان ندارد ولى در عین این که ولد به طبیعت الحال به او ملحق مى شود مى تواند ولد را نفى کند البتّه به دروغ نمى تواند چنین کند، بلکه در صورتى که یقین دارد ولد براى او نیست و دخولى نکرده مى تواند انکار کند و نیازى به لعان هم نیست.

 

توضیح ذلک: در لعان که به عبارات مخصوص است شوهر چهار بار قسم مى خورد که صادق است و در مرتبه پنجم خود را لعنت مى کند اگر درغگو باشد. لعان از مسائل مسلم است و در آیات 9 - 6 سوره نور حکم آن آمده است.

در عقد دائم لعان در دو مورد آمده است:

1- نفى حدّ قذف:

مردى به زن خود نسبت زنا مى دهد و مى گوید که او را در حال عمل حرام دیده است ولى شاهدى ندارد; این قذف است اگر چهار شاهد بیاورد از حد تبرئه مى شود ولى اگر شاهد نداشته باشد بر او حدّ قذف جارى مى شود. اسلام در اینجا براى مصلحت زوجیّت راه حل دیگرى قرار داده که لعان است و این لعان جانشین شهود اربعه مى شود و شوهر از حدّ قذف نجات مى یابد.

پس در اینجا مثل این است که بر علیه زوجه اقامه بیّنه شده است و اگر زوجه هم بخواهد اتّهام خود را نفى کند، لعان مى کند که در این صورت حد از او هم برداشته مى شود.

2- نفى ولد:

مرد مى گوید این زن منحرف نبوده بلکه بچّه مربوط به من نیست و یک سال است پیش این زن نبوده ام در اینجا هم باید لعان کند.

تفاوت دو قسم: در قسم اوّل (قذف) لعان چهار اثر دارد: نفى حدّ قذف از زوج، فسخ زوجیّت، حرمت ابدى، انتفاء ولد ولى قسم دوّم سه اثر دارد فسخ زوجیّت، حرمت ابدى، انتفاء ولد و نفى حد ندارد.

در این قانون از یک طرف دست زوج بسته نشده و از سوى دیگر جلوى زوج ها باز نیست که به هر بهانه اى نفى ولد کنند.

هر دو شاخه لعان در مورد عقد دائم است و در عقد موقّت لعان نیست، یعنى اگر قذف کرد و شاهدى نداشت حدّ قذف (هشتاد تازیانه) بر او جارى مى کنند و در شاخه دوّم هم ولد بدون لعان از او نفى مى شود. پس مطابق فرع سوّم مسئله نفى ولد بدون لعان حاصل مى شود.

ادلّه:

1- اجماع:

در مسئله ادّعاى اجماع شده و احتمال دارد مخالفى هم باشد، ولى شهرت قویّه قائم است که لعان در عقد موقّت نیست. البتّه دلیل ما اجماع نیست، چون اجماع در این موارد مدرکى است.

2- روایات:

دلیل ما در این مسئله دو روایت معتبر است که در جلد 15 وسائل آمده است:

*... إبن أبى یعفور عن أبى عبدالله(علیه السلام): قال لایلاعن الرجل المرأة الّتى یتمتع منها (اطلاق دارد یعنى مطلقاً ملاعنه در عقد موقّت نیست نه براى قذف و نه براى نفى ولد و از قراین خارجیه مى فهمیم که در صورت قذف چون ملاعنه نیست باید حدّ جارى شود و در صورت نفى ولد هم بدون ملاعنه ولد نفى مى شود).(1)

* و عنه عن إبن سنان عن أبى عبدالله(علیه السلام)، قال: لایلاعن الحرّ الأمة و لا الذمیّة (شاید بتوان از این روایت استفاده کرد که ازدواج دائم با ذمیّه جایز است) ولا التّى یتمتع بها (این روایت هم مطلق است یعنى در هر دو قسم لعان منتفى است).(2)

روایت سوّمى هم از بعضى از کلمات صاحب جواهر استفاده مى شود. در باب متعه صاحب جواهر دو روایت بیشتر ندارد، ولى در کتاب لعان روایت سوّمى هم از على بن جعفر نقل مى کند. بعضى از محقّقین مى گویند چنین روایتى از على بن جعفر در هیچ کتابى نیافتیم ولى صاحب جواهر این مطلب را از شهید ثانى در مسالک نقل مى کند. شهید ثانى این روایت را از کجا پیدا کرده است؟ آیا کتاب على بن جعفر دست شهید ثانى بوده است؟ اگر چنین بگوییم، کتاب على بن جعفر نزد صاحب وسائل هم بوده است پس نمى توان پذیرفت که شهید ثانى مدرکى داشته که در دست دیگران نبوده بنابراین احتمال دارد که اشتباه و سهوى شده باشد.

سئوال: چرا شارع مقدّس نفى ولد را در متعه بدون لعان اجازه داده است؟

جواب: دلیل آن روشن است چرا که زنان در عقد موقّت بندوبار زنان به عقد دائم را ندارند. و مردان در عقد موقّت کثیراً مانع انعقاد نطفه مى شوند و عزل زیاد و آوردن ولد خلاف ظن قطعى است، پس شارع اجازه نفى ولد بدون لعان داده، منتهى باید یقین داشته باشد.

فرع چهارم: عدم نفى ولد بدون یقین

زوج نمى تواند بدون یقین نفى ولد کند و اگر بدانیم دروغ مى گوید نمى پذیریم و اگر نفى هم کند در واقع منتفى نیست و مرتکب گناه شده و باید نفقه بدهد و حضانت و ارث دارد مگر اینکه بینه و بین الله یقین داشته باشد که ولد براى او نیست و اگر شک هم کند ولد ملحق است.

 

 



آخرین مطالب :

Best Designer Template In Iran by Masoud Rezaii 2009
Larg Groups TakTemp│ TakTemp.com l TakTheme.com l 2Temp.com